Στους 15 βαθμούς φτάνει ένα φούτερ πάνω από t-shirt. Στους 10 θέλεις ζακέτα με φερμουάρ και κάτι με μανίκι από μέσα. Στους 5 μπαίνει τρίτη στρώση, πλεκτό ή ζιβάγκο κοντά στο δέρμα. Ο πίνακας τα βάζει στη σειρά, το υπόλοιπο άρθρο εξηγεί το γιατί.
| Βαθμοί | Κοντά στο δέρμα | Ενδιάμεσο | Από πάνω |
|---|---|---|---|
| 15° | simple t-shirt | — | φούτερ |
| 10° | long t-shirt | φούτερ, προαιρετικά | ζακέτα με φερμουάρ |
| 5° | ζιβάγκο ή long t-shirt | πλεκτό ή φούτερ | ζακέτα fleece ή μπουφάν |
Ο ελληνικός χειμώνας σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη σπάνια κατεβαίνει κάτω από το μηδέν. Το πρόβλημα δεν είναι το ψύχος. Είναι η υγρασία και ο αέρας, και γι' αυτά υπάρχει ξεχωριστή ενότητα παρακάτω.
Στους 15 βαθμούς: ένα ρούχο, όχι τρία
Δεκαπέντε βαθμοί είναι Οκτώβρης στην Αθήνα και τέλη Σεπτεμβρίου στη Θεσσαλονίκη. Το συνηθισμένο λάθος εδώ είναι το παραπανίσιο ρούχο, όχι το λιγότερο. Θα μπεις σε λεωφορείο, σε γραφείο, σε καφενείο με σόμπα, και μέσα σε δέκα λεπτά θα κρατάς ένα μπουφάν στο χέρι όλη μέρα.
Ένα φούτερ πάνω από t-shirt είναι όλο το σύνολο. Αν το βάζεις για δουλειά, το φούτερ χωρίς κουκούλα πέφτει καθαρότερα στον ώμο και δεν σηκώνει όγκο στον σβέρκο κάτω από τη ζώνη της τσάντας. Αν είσαι έξω το βράδυ και φυσάει, η κουκούλα του κανονικού φούτερ με κουκούλα είναι πραγματικό εργαλείο, όχι διακοσμητικό. Σταματάει τον αέρα στον λαιμό, που είναι το σημείο από όπου φεύγει η ζέστη πρώτα.
Τα 15 είναι επίσης η θερμοκρασία όπου το καλοκαιρινό σου συρτάρι δουλεύει ακόμα. Το πώς περνάς από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο χωρίς να αγοράσεις τίποτα το έχουμε γράψει ολόκληρο.
Ένας κανόνας για τη ζώνη αυτή: ντύσου για τη μέρα, όχι για το πρωί. Στην Αθήνα η διαφορά ανάμεσα στις οκτώ το πρωί και στις δύο το μεσημέρι φτάνει τους έξι με επτά βαθμούς τον Οκτώβρη. Αν επιλέξεις με βάση το κρύο της στάσης, θα κουβαλάς ρούχα ως το βράδυ.
Στους 10 βαθμούς: εδώ αποφασίζει το φερμουάρ
Δέκα βαθμοί είναι Νοέμβρης και Δεκέμβρης, η μεγαλύτερη περίοδος του ελληνικού χειμώνα. Η μέρα σου έχει τέσσερις αλλαγές θερμοκρασίας: σπίτι, δρόμος, μεταφορικό μέσο, κλειστός χώρος. Το ρούχο που δεν ανοίγει σε αναγκάζει να το βγάλεις ολόκληρο και μετά να το ξαναφορέσεις.
Γι' αυτό στους 10 η ζακέτα με φερμουάρ κερδίζει το φούτερ, ακόμα κι όταν το ύφασμα είναι το ίδιο. Ανοίγει μισή, ανοίγει όλη, βγαίνει χωρίς να περάσει από το κεφάλι και χωρίς να σου χαλάσει τα μαλλιά ή να σου παρασύρει το t-shirt από μέσα.
Υπάρχει και δεύτερος λόγος, μετρήσιμος. Στα πατρόν της LIBERTA D'ARTE η ζακέτα και το φούτερ έχουν τον ίδιο ακριβώς φάρδο σε κάθε μέγεθος, 57 cm στο M, και διαφέρουν μόνο στο μήκος: 75 cm το φούτερ, 83 cm η ζακέτα. Οκτώ εκατοστά παραπάνω σημαίνει ότι η ζακέτα καλύπτει τη μέση όταν κάθεσαι ή όταν σε πιάνει ριπή στη στάση. Ολόκληρη η διαφορά ζακέτας και φούτερ σε εκατοστά τρέχει έτσι, από το S ως το 6XL.
Κράτα και τη συνέπεια του ίδιου φάρδους: αν σκοπεύεις να φοράς φούτερ κάτω από τη ζακέτα, πάρε τη ζακέτα ένα μέγεθος πάνω. Δεν υπάρχει κρυμμένο περιθώριο στο πατρόν, ο αριθμός είναι ίδιος και στα δύο. Πριν παραγγείλεις, σύγκρινε ένα φούτερ που ήδη σου κάθεται με τις πραγματικές διαστάσεις φούτερ και ζακέτας.
Από μέσα, στους 10, το long t-shirt κάνει τη δουλειά που δεν κάνει το κοντό. Το M είναι 80 cm μήκος, δηλαδή πέφτει κάτω από τη γραμμή του παντελονιού και δεν ανεβαίνει όταν σηκώνεις τα χέρια.
Στους 5 βαθμούς: τρεις στρώσεις και κλειστός λαιμός
Πέντε βαθμοί είναι πρωί Ιανουαρίου. Εδώ αλλάζει η λογική: δεν προσθέτεις πιο χοντρό ρούχο, προσθέτεις άλλη μια στρώση και κλείνεις τον λαιμό.
Το πλεκτό μπαίνει τώρα. Ένα πουλόβερ ή ένα μαύρο ζιβάγκο κρατάει ακίνητο αέρα ανάμεσα στις ίνες, και αυτός ο ακίνητος αέρας είναι που ζεσταίνει, όχι το πάχος του νήματος. Το ζιβάγκο κερδίζει επιπλέον επειδή κλείνει το άνοιγμα του λαιμού χωρίς κασκόλ.
Από πάνω θέλεις κάτι που κόβει τον αέρα. Μια ζακέτα fleece ή ένα μπουφάν puffer κάνει αυτή τη δουλειά. Το φούτερ από μόνο του στους 5 δεν φτάνει, γιατί το βαμβάκι αφήνει τον αέρα να περνάει.
Η σειρά έχει σημασία και είναι πάντα η ίδια: το πιο λεπτό κοντά στο δέρμα, το πιο χνουδωτό στη μέση, το πιο σφιχτό στην ύφανση απ' έξω. Αν βάλεις το χοντρό μέσα και το λεπτό έξω, το εξωτερικό τραβάει στους ώμους και χάνεις και τη ζέστη και την κίνηση.
Τρεις στρώσεις δεν σημαίνουν τρία χοντρά ρούχα. Σημαίνουν τρία ρούχα που το καθένα κάνει μία δουλειά: το πρώτο κρατάει το δέρμα στεγνό, το δεύτερο παγιδεύει αέρα, το τρίτο κόβει τον άνεμο. Αν βάλεις τρία βαριά μαζί, θα ζεσταθείς για δέκα λεπτά, θα ιδρώσεις και θα κρυώσεις χειρότερα από ό,τι αν είχες δύο.
Τι αλλάζει με υγρασία και αέρα
Ο θερμομέτρος λέει τη μισή ιστορία. Δέκα βαθμοί με 85% υγρασία και βοριά στη Θεσσαλονίκη τρυπάνε περισσότερο από πέντε βαθμούς σε στεγνό ορεινό αέρα.
Δύο πράγματα συμβαίνουν. Πρώτο, ο υγρός αέρας μεταφέρει τη θερμότητα μακριά από το δέρμα πολύ γρηγορότερα από τον στεγνό. Δεύτερο, το βαμβάκι ρουφάει την υγρασία και την κρατάει πάνω σου. Ένα φούτερ που έπιασε ψιλόβροχο στη διαδρομή ως τη στάση μένει κρύο για ώρες, ακόμα κι όταν μπεις μέσα.
Τρεις κινήσεις που δουλεύουν στην πράξη:
- Κράτα στεγνή τη στρώση που ακουμπάει το δέρμα. Αν βραχεί κάτι, καλύτερα να είναι το εξωτερικό. Γι' αυτό στην υγρασία προτιμάς τη ζακέτα πάνω από το φούτερ, όχι το φούτερ ως εξωτερικό.
- Κλείσε το φερμουάρ ως πάνω όταν φυσάει. Ο αέρας που μπαίνει από τον λαιμό αδειάζει σε δευτερόλεπτα όλη τη ζέστη που κράτησες.
- Μην ιδρώσεις. Ο ιδρώτας κάνει ακριβώς ό,τι και η βροχή. Αν περπατάς γρήγορα, άνοιξε πριν ζεσταθείς, όχι αφού.
Στη Θεσσαλονίκη ο Βαρδάρης αλλάζει την εξίσωση μέσα σε μία ώρα, γι' αυτό η πόλη ντύνεται αλλιώς από την Αθήνα. Στην Αθήνα το κρύο είναι πιο στεγνό και πιο συγχωρητικό, αλλά το βράδυ πέφτει απότομα.
Το ισοθερμικό, όπου το θέλεις, μπαίνει κάτω από όλα και δεν φαίνεται πουθενά. Δεν το χρειάζεσαι για τη διαδρομή ως το γραφείο. Το χρειάζεσαι αν θα σταθείς ακίνητος στα κρύα, σε γήπεδο, σε λαϊκή, σε μηχανή. Στα 5 και κάτω αλλάζει και τι φοράς από μέσα, όχι μόνο τι βάζεις από πάνω.
Ποιο διαλέγεις αν θα πάρεις ένα μόνο
Αν έχεις ένα ρούχο να προσθέσεις φέτος, πάρε ζακέτα. Καλύπτει τους 15 ανοιχτή, τους 10 κλειστή, και στους 5 γίνεται το ενδιάμεσο κάτω από μπουφάν. Το φούτερ καλύπτει καλά μία ζώνη, η ζακέτα ακουμπάει και τις τρεις. Για το πώς στέκεται με τα υπόλοιπα, δες τους συνδυασμούς με ανδρικές ζακέτες streetwear.
Συχνές ερωτήσεις
Τι να φορέσω με 10 βαθμούς;
Long t-shirt από μέσα και ζακέτα με φερμουάρ από πάνω. Αν φυσάει ή έχει υγρασία, πρόσθεσε φούτερ ανάμεσα και πάρε τη ζακέτα ένα μέγεθος πάνω, γιατί ζακέτα και φούτερ έχουν τον ίδιο φάρδο στο ίδιο μέγεθος. Το φερμουάρ σού δίνει τη ρύθμιση που θα χρειαστείς τέσσερις φορές μέσα στη μέρα.
Στους 15 βαθμούς θέλει μπουφάν;
Όχι στην Ελλάδα. Στους 15 ένα φούτερ πάνω από t-shirt είναι αρκετό, και το μπουφάν θα καταλήξει στο χέρι σου μέχρι το μεσημέρι. Κράτα το μπουφάν για τους 8 και κάτω, ή για βράδυ με δυνατό αέρα.
Χρειάζομαι ισοθερμικό στον ελληνικό χειμώνα;
Μόνο αν στέκεσαι ακίνητος έξω για ώρα. Για τη διαδρομή σπίτι, μεταφορικό μέσο, κλειστός χώρος, το ισοθερμικό συνήθως σε κάνει να ιδρώσεις και μετά να κρυώσεις χειρότερα. Ένα long t-shirt από μέσα καλύπτει τους περισσότερους χειμωνιάτικους δρόμους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
Ζεσταίνει περισσότερο το πλεκτό ή το φούτερ;
Στην ίδια συνθήκη το πλεκτό κρατάει περισσότερο ακίνητο αέρα, άρα ζεσταίνει περισσότερο, αλλά αφήνει τον αέρα να περάσει όταν φυσάει. Το βαρύ φούτερ με χνούδι κόβει καλύτερα τη ριπή. Ο συνδυασμός των δύο, πλεκτό μέσα και ζακέτα έξω, δουλεύει καλύτερα από οποιοδήποτε από τα δύο μόνο του.
Δες τι σου λείπει από τις τρεις ζώνες και συμπλήρωσε μόνο αυτό.