Τι φοράει ο άντρας σε κηδεία

Σκούρο παντελόνι. Σκούρο πουκάμισο ή σκούρο πλεκτό. Σκούρα, καθαρά παπούτσια. Δεν χρειάζεται κοστούμι, δεν χρειάζεται να είναι όλα μαύρα. Χρειάζεται να μην τραβάει τίποτα το βλέμμα.

Αν το διαβάζεις απόψε επειδή η κηδεία είναι αύριο, η πρώτη παράγραφος αρκεί. Τα υπόλοιπα είναι για την περίπτωση που κάτι από αυτά λείπει.

Τι φοράς

Το ζητούμενο είναι η διακριτικότητα. Στην ελληνική κηδεία δεν υπάρχει γραπτός κώδικας και κανείς δεν θα σου κάνει παρατήρηση. Ο κανόνας που ισχύει στην πράξη είναι απλός: σκούρα, απλά, καθαρά ρούχα, χωρίς τίποτα που να ζητάει προσοχή.

Το μαύρο δεν είναι υποχρεωτικό στους καλεσμένους. Το ανθρακί, το σκούρο μπλε και το σκούρο καφέ γίνονται δεκτά παντού. Αυτό που ξεχωρίζει άσχημα δεν είναι η απόχρωση, είναι το φωτεινό χρώμα και η στάμπα.

Γραβάτα δεν χρειάζεται, εκτός αν είσαι στενός συγγενής και το θέλεις. Ένα κουμπωμένο σκούρο πουκάμισο με τον λαιμό ελεύθερο είναι αρκετό.

Ένα πράγμα μετράει όσο και το χρώμα: η κατάσταση του ρούχου. Τα σκούρα δείχνουν κάθε χνούδι και κάθε τρίχα. Πέρασε το πλεκτό και το πουκάμισο με βούρτσα ή με κολλητική ταινία πριν βγεις από το σπίτι, και σιδέρωσε τον γιακά ακόμη κι αν βιάζεσαι. Ένα καθαρό ανθρακί δείχνει καλύτερα από ένα μαύρο γεμάτο χνούδι.

Αν δεν έχεις σκούρα ρούχα

Πολλοί άντρες ανοίγουν την ντουλάπα και βρίσκουν τζιν, χρωματιστά t-shirt και ένα κοστούμι από γάμο που δεν κλείνει. Τρεις λύσεις, με σειρά προτεραιότητας.

1. Ένα σκούρο πλεκτό λύνει τα περισσότερα. Αν έχεις σκούρο παντελόνι αλλά όχι σκούρο πουκάμισο, μια μαύρη πλεκτή μπλούζα ή ένα μαύρο ζιβάγκο καλύπτει ό,τι φοράς από μέσα και δίνει καθαρό, σοβαρό αποτέλεσμα χωρίς γιακά.

2. Σκούρο πουκάμισο, αν προλαβαίνεις. Ένα μαύρο πουκάμισο είναι το κομμάτι που λείπει πιο συχνά και το κομμάτι που θα ξαναχρειαστείς. Αν σκοπεύεις να το προμηθευτείς, κάν' το για την επόμενη φορά, όχι για αύριο το πρωί.

3. Δανείσου. Αν η κηδεία είναι σε λίγες ώρες, το σωστό μέγεθος από αδελφό ή φίλο είναι καλύτερο από ένα βιαστικό ρούχο που δεν σου κάνει. Ένα ρούχο που σε σφίγγει ή κρέμεται τραβάει περισσότερο το βλέμμα από ένα ανθρακί αντί για μαύρο. Αν δεν ξέρεις το νούμερό σου με βεβαιότητα, οι πραγματικές διαστάσεις σε εκατοστά το λύνουν με μια μεζούρα, μετρώντας φάρδος μασχάλη με μασχάλη σε ρούχο απλωμένο.

Ό,τι κι αν διαλέξεις, φόρεσέ το μία φορά πριν. Το να ανακαλύψεις ότι το πουκάμισο δεν κουμπώνει στον λαιμό ή ότι το παντελόνι είναι κοντό την ώρα που πρέπει να φύγεις είναι το τελευταίο που χρειάζεσαι σε μια τέτοια μέρα.

Αν φοράς μεγάλο μέγεθος, το σκούρο πλεκτό είναι πάλι η ασφαλέστερη λύση, γιατί συγχωρεί περισσότερο από το πουκάμισο. Τι να προσέξεις στα μεγάλα μεγέθη το έχουμε γράψει χωριστά.

Ένα σκούρο υφασμάτινο παντελόνι με ίσια γραμμή είναι το άλλο μισό της εξίσωσης. Αν έχεις μαύρο ή ανθρακί, δεν χρειάζεσαι τίποτα άλλο από κάτω.

Τι δεν φοριέται

• Λογότυπα και στάμπες. Οτιδήποτε τυπωμένο, ακόμη και μικρό, ακόμη και σε σκούρο φόντο.
• Έντονα χρώματα. Κόκκινο, κίτρινο, φωτεινό πράσινο, λευκό επάνω μέρος.
• Αθλητικά παπούτσια. Ειδικά λευκά ή με έντονη σόλα. Ένα σκούρο δερμάτινο παπούτσι, ακόμη και απλό, κάνει τη δουλειά.
• Φόρμες και αθλητικά υφάσματα. Ούτε καν σκούρα.
• Ξεβαμμένο ή σκισμένο τζιν. Ένα σκούρο, καθαρό, χωρίς φθορές τζιν περνάει σε δύσκολη στιγμή. Ένα ανοιχτόχρωμο δεν περνάει.
• Γυαλιστερά υφάσματα. Σατέν πουκάμισα και ό,τι αντανακλά.
• Καπέλο και γυαλιά ηλίου μέσα στον ναό. Έξω, με δυνατό φως, τα γυαλιά είναι αποδεκτά.
• Έντονο άρωμα. Ο χώρος είναι κλειστός και γεμάτος.

Κανείς δεν θα σου πει τίποτα για κανένα από αυτά. Ισχύει όμως ότι η οικογένεια θυμάται ποιος ήρθε, και ο μόνος λόγος να θυμάται και τι φορούσε είναι αν κάτι ξεχώρισε.

Αν είσαι στενός συγγενής

Ο κώδικας γίνεται πιο αυστηρός, όχι πιο σύνθετος. Μαύρο ή πολύ σκούρο, από την αρχή μέχρι το τέλος της ημέρας. Στην πράξη σημαίνει σκούρο πουκάμισο ή σκούρο πλεκτό, σκούρο παντελόνι, σκούρο πανωφόρι. Σακάκι μόνο αν το φοράς άνετα και συχνά.

Τρία πρακτικά που κανείς δεν σου λέει, επειδή δεν είναι θέμα ύφους:

1. Θα στέκεσαι όρθιος πολλή ώρα. Στον ναό, στην αυλή, στο νεκροταφείο, και μετά στον καφέ. Διάλεξε παπούτσι που έχεις ξαναφορέσει.
2. Θα δώσεις εκατοντάδες χειραψίες και αγκαλιές. Ρούχο που ζαρώνει εύκολα ή που πρέπει να το ισιώνεις συνέχεια θα σε απασχολεί όλη μέρα.
3. Το πένθος στην Ελλάδα κρατάει. Πολλές οικογένειες κρατούν σκούρα ρούχα για σαράντα ημέρες, κάποιες για έναν χρόνο. Ένα σκούρο πλεκτό και ένα σκούρο παντελόνι που φοριούνται και σε άλλες περιστάσεις είναι πιο χρήσιμα από ένα κοστούμι που θα μπει πίσω στη ντουλάπα.

Η ταφή γίνεται έξω

Τον χειμώνα αυτό μετράει περισσότερο από κάθε άλλη λεπτομέρεια. Στέκεσαι ακίνητος είκοσι με σαράντα λεπτά σε ανοιχτό χώρο, συχνά με υγρασία και αέρα.

Ντύσου με στρώσεις, όχι με ένα χοντρό ρούχο. Ένα λεπτό σκούρο μακρύ t-shirt από μέσα, σκούρο πλεκτό από πάνω, σκούρο πανωφόρι τελευταίο. Μέσα στον ναό βγάζεις το πανωφόρι και μένεις σωστός. Στο νεκροταφείο το ξαναβάζεις.

Οι στρώσεις έχουν και δεύτερο λόγο. Μέσα στον ναό κάνει ζέστη από τον κόσμο, έξω κάνει κρύο, και μέσα σε μία ώρα θα περάσεις και από τα δύο. Ένα χοντρό ρούχο σε αναγκάζει να διαλέξεις τη μία από τις δύο θερμοκρασίες. Τρεις λεπτές στρώσεις σου αφήνουν επιλογή. Ποια στρώση μπαίνει πρώτη και πότε χρειάζεται ισοθερμικό όταν στέκεσαι ακίνητος, το εξηγεί χωριστά το τι φοράς από μέσα στο κρύο.

Δύο ακόμη πρακτικά: το χώμα στο νεκροταφείο είναι πραγματικό χώμα, οπότε διάλεξε παπούτσι που δεν σε νοιάζει να λερωθεί. Και αν βρέχει, μαύρη ή σκούρα ομπρέλα.

Μνημόσυνο και σαράντα

Το μνημόσυνο των σαράντα ημερών γίνεται συνήθως Κυριακή πρωί, μετά τη λειτουργία, μέσα στον ναό. Το ίδιο ισχύει για το τρίμηνο, το εξάμηνο και το ετήσιο. Το τρισάγιο, αντίθετα, γίνεται συνήθως το προηγούμενο βράδυ, στο γραφείο τελετών ή στο σπίτι, με λιγότερο κόσμο. Ό,τι φοράς εκεί το ξαναφοράς και την επόμενη μέρα, χωρίς κανένα πρόβλημα.

Στο μνημόσυνο ο κώδικας είναι λίγο πιο χαλαρός από την κηδεία. Το μαύρο δεν είναι απαραίτητο για τους καλεσμένους, τα ουδέτερα και τα σκούρα χρώματα αρκούν. Για την οικογένεια συνήθως παραμένει σκούρο.

Αν έρχεσαι κατευθείαν από τη δουλειά και δεν προλαβαίνεις να περάσεις από το σπίτι, βγάλε ό,τι έχει έντονο χρώμα ή σήμα και κράτα τα πιο ουδέτερα κομμάτια που φοράς. Το να φτάσεις είναι πιο σημαντικό από το να φτάσεις σωστά ντυμένος.

Συχνές ερωτήσεις

Πρέπει να είναι όλα μαύρα; Όχι για τους καλεσμένους. Το ανθρακί, το σκούρο μπλε και το σκούρο καφέ γίνονται δεκτά. Για τους στενούς συγγενείς το μαύρο παραμένει ο κανόνας.

Μπορώ να πάω με τζιν; Ένα σκούρο, καθαρό τζιν χωρίς σκισίματα και χωρίς ξεβάμματα περνάει σε κηδεία, ειδικά αν το συνδυάσεις με σκούρο πουκάμισο ή πλεκτό και σκούρο δερμάτινο παπούτσι. Ένα ανοιχτόχρωμο ή φθαρμένο τζιν δεν περνάει.

Τι φοράω σε μνημόσυνο ή στα σαράντα; Σκούρα ή ουδέτερα χρώματα, χωρίς στάμπες και χωρίς αθλητικά. Ο κώδικας είναι λίγο πιο χαλαρός από την κηδεία, αλλά η λογική μένει ίδια.

Η κηδεία είναι αύριο και δεν έχω σκούρο πουκάμισο. Βάλε σκούρο πλεκτό ή ζιβάγκο πάνω από ό,τι έχεις, με σκούρο παντελόνι. Αν δεν υπάρχει ούτε αυτό, δανείσου στο σωστό σου μέγεθος. Μια παραγγελία δεν προλαβαίνει να έρθει από το ένα βράδυ στο άλλο, οπότε μη στηρίξεις τίποτα σε αυτήν.

Το σωστό ρούχο σε μια κηδεία είναι αυτό που δεν θα θυμάται κανείς.